- 77
- 1000
- 1000
- 1000
هدایت از منظر امام رضا علیهالسلام
سخنرانی حجت الاسلام علی علیزاده با موضوع "هدایت از منظر امام رضا علیهالسلام "، سال 1405
خداوند متعال اسماء حسنایی دارد و به ما دستور داده که او را با این اسماء بخوانیم. امام رضا علیهالسلام فرمودند: نَحْنُ وَاللهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی؛ به خدا قسم آن اسماء حسنی که مردم باید خدا را با آنها صدا بزنند، ما اهل بیت هستیم. در سوره حمد، تنها دعایی که داریم اهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیمَ است. بلافاصله بعد از این دعا میگوییم صِراطَ الَّذینَ أَنعَمتَ عَلَیهِم. اگر کسی بخواهد صراط مستقیم را پیدا کند، باید پیرو کسانی باشد که خدا به آنها نعمت عنایت فرموده. قرآن میفرماید: وَ کَذلِکَ جَعَلناکُم اُمَّةً وَسَطًا لِتَکونوا شُهَداءَ عَلَی النّاسِ و نیز میفرماید: فَاتَّبِع مِلَّةَ إِبراهیمَ حَنِیفًا. بنابراین الگو و اسوه در زندگی لازم است. قرآن کریم میفرماید: لَقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ اللهِ اُسوَةٌ حَسَنَةٌ. چرا حتماً باید مقتدایی وجود داشته باشد؟ چون فقط صحبت علم نیست، صحبت حکمت است و بین علم و حکمت فاصله زیادی است. کسی ممکن است عالم باشد، اما حکیم نباشد. کار انبیا فقط یُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ نیست، بلکه وَ الحِکمَةَ هم هست. انبیا آمدند تا در کنار تعلیم، حکیم تربیت کنند. حکمت یعنی مهارت تشخیص اینکه در یک موقعیت خاص، کار درست چیست. مثلاً همه میدانیم کبر بد است و تواضع خوب، اما در یک صحنه مشخص، عدهای میگویند این کار کبر است و عدهای میگویند عزت است. به امام مجتبی علیه السلام اشکال گرفتند که رفتار شما کبر است، حضرت فرمودند: این کبر نیست، این عزت است برای خدا و رسول و مؤمنین. تشخیص کبر از عزت، حکمت میخواهد. حکمت چیزی بالاتر از علم است. به امام زمان عجل الله «ولی عصر» میگویند چون حکمت یک روز اقتضا میکند امام مجتبی علیه السلام معاویه صلح کند و روزی دیگر اقتضا میکند امام حسین علیه السلام برابر یزید بایستد. انسان باید تشخیص دهد الان چه روزی است و چه کار باید بکند. امام معصوم، دیدهبان جامعه اسلامی است. در صلح حدیبیه، بسیاری از مسلمانان ظاهربین به پیامبر اکرم اعتراض کردند، اما بعداً فهمیدند که اشتباه میکردند. یکی از معلمان حکمت، تجربه است. پیامبر فرمودند: «لا حَکیمَ اِلّا ذُو تَجرِبَه». کسی به حکمت نمیرسد مگر صاحب تجربه شود، چه تجربه خودش و چه استفاده از تجارب دیگران. امام رضا علیهالسلام سعی میکنند ما را حکیم بار بیاورند. ایشان فرمودند: بعضی از شیعیان ضعیف ما هستند که محب ما هستند اما تشخیصشان رشد نکرده. آنها دوست دارند من (امام رضا) روی حصیر بنشینم و لباس خشن بپوشم. من هم این زندگی را دوست دارم، ولی زمانی که من در آن امامت میکنم، این وضع را برنمیتابد. شخصیتها و صاحبان قدرت و ثروت وقتی میآیند، نباید با این وضع روبرو شوند. این به خاطر ضعف نگرش آنهاست.
رفتارهای عملی امام رضا علیهالسلام: 1. ابراهیم بن عباس میگوید: در مدتی که محضر حضرت رضا علیهالسلام بودم، ندیدم ایشان سخن کسی را قطع کنند، حتی اگر آن شخص همسر یا فرزند یا حتی دشمن ایشان بود.
2. هیچگاه پاهای مبارکشان را پیش کسی دراز نکردند و ادب و حرمت مخاطب را کاملاً رعایت میکردند.
3. هرگز با بردهها و کارگران خود با درشتی صحبت نکردند.
4. هیچگاه قهقهه نزدند و صدای بلند برای خنده سر ندادند؛ همیشه تبسم بر لب داشتند. پیامبر اکرم صلی الله نیز بیشترین تبسم را داشتند اما هرگز قهقهه نزدند.
انسان متواضع کسی است که سلام میکند و منتظر نمیماند دیگران سلام کنند. امام رضا علیهالسلام فرمودند: اگر مؤمن فقیری را دیدی و به او سلام کردی، اما نوع سلام تو با سلام به ثروتمند فرق داشت، روز قیامت با غضب خدا روبرو میشوی.از ما نیست کسی که هر روز خود را محاسبه نکند. انسان متقی کسی است که نفس خود را همیشه در جایگاه متهم قرار میدهد و از او بازخواست میکند. امام رضا علیهالسلام فرمودند: هر کاری میخواهی انجام دهی، «بسم الله الرحمن الرحیم» را بر لب بگذار. در قیامت، روزی نامه عمل بنده را میدهند، او طبق عادت دنیایش میگوید «بسم الله الرحمن الرحیم». خداوند متعال میفرماید: همه آلودگیهای او را پاک کنید و ببخشید. او استغفار نکرد، اما رحمانیت و رحیمیت مرا به رخم کشید. من چنین خدایی هستم.
خداوند متعال اسماء حسنایی دارد و به ما دستور داده که او را با این اسماء بخوانیم. امام رضا علیهالسلام فرمودند: نَحْنُ وَاللهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنی؛ به خدا قسم آن اسماء حسنی که مردم باید خدا را با آنها صدا بزنند، ما اهل بیت هستیم. در سوره حمد، تنها دعایی که داریم اهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیمَ است. بلافاصله بعد از این دعا میگوییم صِراطَ الَّذینَ أَنعَمتَ عَلَیهِم. اگر کسی بخواهد صراط مستقیم را پیدا کند، باید پیرو کسانی باشد که خدا به آنها نعمت عنایت فرموده. قرآن میفرماید: وَ کَذلِکَ جَعَلناکُم اُمَّةً وَسَطًا لِتَکونوا شُهَداءَ عَلَی النّاسِ و نیز میفرماید: فَاتَّبِع مِلَّةَ إِبراهیمَ حَنِیفًا. بنابراین الگو و اسوه در زندگی لازم است. قرآن کریم میفرماید: لَقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ اللهِ اُسوَةٌ حَسَنَةٌ. چرا حتماً باید مقتدایی وجود داشته باشد؟ چون فقط صحبت علم نیست، صحبت حکمت است و بین علم و حکمت فاصله زیادی است. کسی ممکن است عالم باشد، اما حکیم نباشد. کار انبیا فقط یُعَلِّمُهُمُ الکِتابَ نیست، بلکه وَ الحِکمَةَ هم هست. انبیا آمدند تا در کنار تعلیم، حکیم تربیت کنند. حکمت یعنی مهارت تشخیص اینکه در یک موقعیت خاص، کار درست چیست. مثلاً همه میدانیم کبر بد است و تواضع خوب، اما در یک صحنه مشخص، عدهای میگویند این کار کبر است و عدهای میگویند عزت است. به امام مجتبی علیه السلام اشکال گرفتند که رفتار شما کبر است، حضرت فرمودند: این کبر نیست، این عزت است برای خدا و رسول و مؤمنین. تشخیص کبر از عزت، حکمت میخواهد. حکمت چیزی بالاتر از علم است. به امام زمان عجل الله «ولی عصر» میگویند چون حکمت یک روز اقتضا میکند امام مجتبی علیه السلام معاویه صلح کند و روزی دیگر اقتضا میکند امام حسین علیه السلام برابر یزید بایستد. انسان باید تشخیص دهد الان چه روزی است و چه کار باید بکند. امام معصوم، دیدهبان جامعه اسلامی است. در صلح حدیبیه، بسیاری از مسلمانان ظاهربین به پیامبر اکرم اعتراض کردند، اما بعداً فهمیدند که اشتباه میکردند. یکی از معلمان حکمت، تجربه است. پیامبر فرمودند: «لا حَکیمَ اِلّا ذُو تَجرِبَه». کسی به حکمت نمیرسد مگر صاحب تجربه شود، چه تجربه خودش و چه استفاده از تجارب دیگران. امام رضا علیهالسلام سعی میکنند ما را حکیم بار بیاورند. ایشان فرمودند: بعضی از شیعیان ضعیف ما هستند که محب ما هستند اما تشخیصشان رشد نکرده. آنها دوست دارند من (امام رضا) روی حصیر بنشینم و لباس خشن بپوشم. من هم این زندگی را دوست دارم، ولی زمانی که من در آن امامت میکنم، این وضع را برنمیتابد. شخصیتها و صاحبان قدرت و ثروت وقتی میآیند، نباید با این وضع روبرو شوند. این به خاطر ضعف نگرش آنهاست.
رفتارهای عملی امام رضا علیهالسلام: 1. ابراهیم بن عباس میگوید: در مدتی که محضر حضرت رضا علیهالسلام بودم، ندیدم ایشان سخن کسی را قطع کنند، حتی اگر آن شخص همسر یا فرزند یا حتی دشمن ایشان بود.
2. هیچگاه پاهای مبارکشان را پیش کسی دراز نکردند و ادب و حرمت مخاطب را کاملاً رعایت میکردند.
3. هرگز با بردهها و کارگران خود با درشتی صحبت نکردند.
4. هیچگاه قهقهه نزدند و صدای بلند برای خنده سر ندادند؛ همیشه تبسم بر لب داشتند. پیامبر اکرم صلی الله نیز بیشترین تبسم را داشتند اما هرگز قهقهه نزدند.
انسان متواضع کسی است که سلام میکند و منتظر نمیماند دیگران سلام کنند. امام رضا علیهالسلام فرمودند: اگر مؤمن فقیری را دیدی و به او سلام کردی، اما نوع سلام تو با سلام به ثروتمند فرق داشت، روز قیامت با غضب خدا روبرو میشوی.از ما نیست کسی که هر روز خود را محاسبه نکند. انسان متقی کسی است که نفس خود را همیشه در جایگاه متهم قرار میدهد و از او بازخواست میکند. امام رضا علیهالسلام فرمودند: هر کاری میخواهی انجام دهی، «بسم الله الرحمن الرحیم» را بر لب بگذار. در قیامت، روزی نامه عمل بنده را میدهند، او طبق عادت دنیایش میگوید «بسم الله الرحمن الرحیم». خداوند متعال میفرماید: همه آلودگیهای او را پاک کنید و ببخشید. او استغفار نکرد، اما رحمانیت و رحیمیت مرا به رخم کشید. من چنین خدایی هستم.
تاکنون نظری ثبت نشده است