- 36
- 1000
- 1000
- 1000
باقرالعلوم علیه السلام در کلام پیامبر اکرم صلی الله
سخنرانی حجت الاسلام اسماعیل مقری با موضوع "باقرالعلوم علیه السلام در کلام پیامبر اکرم صلی الله "، سال 1405
موضوعی که برای صحبت انتخاب شده، «مقام علمی امام باقر علیهالسلام » است. من میخواهم این مقام را از چهار منبع بررسی کنم:
اول: کلام خود پیامبر اکرم که لقب «باقر» را مستقیماً به حضرت دادند. پیامبر به جابر بن عبدالله انصاری فرمودند: «تو آنقدر زنده میمانی تا فرزندی از من را ببینی که شبیهترین فرد به من است، نام او نام من است و او باقرالعلوم است. سلام مرا به او برسان.» بعدها جابر در کوچههای مدینه میگشت و فریاد میزد «یا باقر» تا بالاخره ایشان را یافت و سلام پیامبر را رساند.
دوم: نظر بزرگان اهل سنت. «عبدالله بن عطا مکی» میگوید: من هیچگاه علما را در هیچ محفلی به اندازه محضر ابیجعفر (امام باقر) کوچک و حقیر ندیدم. حتی «حکم بن عیینه» که شخصیت بزرگی بود، در محضر امام مانند یک کودک دبستانی زانو زده بود.
· «ابوحنیفه» که به روایات اهل سنت چندان اعتماد ندارد، روایات فراوانی از امام باقر علیه السلام نقل کرده است.«ابوزرعه دمشقی» میگوید: ابو جعفر بزرگترین علمای عصر خود بود. «هشام بن عبدالملک» (خلیفه اموی و قاتل امام) در حج، وقتی سیل جمعیت را دور امام دید، گفت: این کسی که مردم عراق دورش ریختهاند، گمان میکند پیامبر عراق است، گمان میکند مفسر قرآن است.
سوم: کلام بزرگان خودمان (شیعه) مانند شیخ مفید، شیخ صدوق و شیخ طوسی که درباره علم و خدمات علمی حضرت بسیار سخن گفتهاند.
چهارم: آثار به جای مانده از امام علیعلیهالسلام. اگرچه متأسفانه بسیاری از آثار از بین رفته است. در طول تاریخ، چون هیچگاه پهنای جهان اسلام در دست شیعه نبود (اولین بار در دوره صفویه رسمی شد)، به آثار اهل بیت اجازه نشر داده نمیشد. مثلاً از شیخ صدوق بیش از سیصد جلد کتاب حدیث داشتیم، اما امروز فقط دوازده کتاب باقی مانده و خدا میداند چند هزار حدیث از بین رفته است. اما همان مقداری که به دست ما رسیده (در رشتههای تفسیر، فقه، کلام، اخلاق) صدها سال است که پاسخگوی نیاز جامعه بوده است. امام راحل فرمودند: تا صبح قیامت، با پشتوانه همین آثار به جای مانده از امام باقر و امام صادق علیه السلام، به هر سوال دینی میتوانیم پاسخ دهیم.
نکته اخلاقی پایانی: امام باقر علیه السلام فرمودند: «رحم الله امراً احیا امرنا» (خدا رحمت کند کسی که امر ما را زنده کند). بعد به راوی فرمودند به شیعیان بگو که ما نمیتوانیم برای شما کاری کنیم مگر با عمل شما. کسی به مقام ولایت ما نمیرسد مگر با ورع (پاکدامنی) و عمل. حضرت فرمودند: شیعیان ما کسانی هستند که خدایی میکنند، اهل پاکی و تلاش و وفای به عهد و امانتداری هستند، نماز شب میخوانند، اهل زکات و خمس و حج هستند و از همه محرمات پرهیز میکنند. این است شیعه واقعی؛ کسی که از آثار اهل بیت تبعیت میکند و علم را با عمل همراه میسازد. روز شهادت امام باقر علیه السلام را تسلیت میگویم و برای همه شما و ارواح طیبه شهدا، به ویژه امام بزرگوار و شهدای فتح خرمشهر، طلب رحمت و برکت دارم. انشاءالله خداوند توفیق عمل به معارف اهل بیت را به همه ما عنایت فرماید.»
موضوعی که برای صحبت انتخاب شده، «مقام علمی امام باقر علیهالسلام » است. من میخواهم این مقام را از چهار منبع بررسی کنم:
اول: کلام خود پیامبر اکرم که لقب «باقر» را مستقیماً به حضرت دادند. پیامبر به جابر بن عبدالله انصاری فرمودند: «تو آنقدر زنده میمانی تا فرزندی از من را ببینی که شبیهترین فرد به من است، نام او نام من است و او باقرالعلوم است. سلام مرا به او برسان.» بعدها جابر در کوچههای مدینه میگشت و فریاد میزد «یا باقر» تا بالاخره ایشان را یافت و سلام پیامبر را رساند.
دوم: نظر بزرگان اهل سنت. «عبدالله بن عطا مکی» میگوید: من هیچگاه علما را در هیچ محفلی به اندازه محضر ابیجعفر (امام باقر) کوچک و حقیر ندیدم. حتی «حکم بن عیینه» که شخصیت بزرگی بود، در محضر امام مانند یک کودک دبستانی زانو زده بود.
· «ابوحنیفه» که به روایات اهل سنت چندان اعتماد ندارد، روایات فراوانی از امام باقر علیه السلام نقل کرده است.«ابوزرعه دمشقی» میگوید: ابو جعفر بزرگترین علمای عصر خود بود. «هشام بن عبدالملک» (خلیفه اموی و قاتل امام) در حج، وقتی سیل جمعیت را دور امام دید، گفت: این کسی که مردم عراق دورش ریختهاند، گمان میکند پیامبر عراق است، گمان میکند مفسر قرآن است.
سوم: کلام بزرگان خودمان (شیعه) مانند شیخ مفید، شیخ صدوق و شیخ طوسی که درباره علم و خدمات علمی حضرت بسیار سخن گفتهاند.
چهارم: آثار به جای مانده از امام علیعلیهالسلام. اگرچه متأسفانه بسیاری از آثار از بین رفته است. در طول تاریخ، چون هیچگاه پهنای جهان اسلام در دست شیعه نبود (اولین بار در دوره صفویه رسمی شد)، به آثار اهل بیت اجازه نشر داده نمیشد. مثلاً از شیخ صدوق بیش از سیصد جلد کتاب حدیث داشتیم، اما امروز فقط دوازده کتاب باقی مانده و خدا میداند چند هزار حدیث از بین رفته است. اما همان مقداری که به دست ما رسیده (در رشتههای تفسیر، فقه، کلام، اخلاق) صدها سال است که پاسخگوی نیاز جامعه بوده است. امام راحل فرمودند: تا صبح قیامت، با پشتوانه همین آثار به جای مانده از امام باقر و امام صادق علیه السلام، به هر سوال دینی میتوانیم پاسخ دهیم.
نکته اخلاقی پایانی: امام باقر علیه السلام فرمودند: «رحم الله امراً احیا امرنا» (خدا رحمت کند کسی که امر ما را زنده کند). بعد به راوی فرمودند به شیعیان بگو که ما نمیتوانیم برای شما کاری کنیم مگر با عمل شما. کسی به مقام ولایت ما نمیرسد مگر با ورع (پاکدامنی) و عمل. حضرت فرمودند: شیعیان ما کسانی هستند که خدایی میکنند، اهل پاکی و تلاش و وفای به عهد و امانتداری هستند، نماز شب میخوانند، اهل زکات و خمس و حج هستند و از همه محرمات پرهیز میکنند. این است شیعه واقعی؛ کسی که از آثار اهل بیت تبعیت میکند و علم را با عمل همراه میسازد. روز شهادت امام باقر علیه السلام را تسلیت میگویم و برای همه شما و ارواح طیبه شهدا، به ویژه امام بزرگوار و شهدای فتح خرمشهر، طلب رحمت و برکت دارم. انشاءالله خداوند توفیق عمل به معارف اهل بیت را به همه ما عنایت فرماید.»
تاکنون نظری ثبت نشده است