سخنرانی استاد محمد شجاعی با موضوع "موفقیت از منظر قرآن،"، جلسه دوم: "موفقیت ظاهری یا سعادت حقیقی"، سال 1405
موضوع بحث ما «پیروزی» یا «موفقیت» است. بیشتر واژههایی که در قرآن کریم در این باره وجود دارد مثل ظفر، غلبه، تسلط، فتح، فوز، فلاح، نصر ما در فارسی همه را موفقیت و پیروزی معنا می کنیم. اما این واژه شناسی بسیار مهم است. اگر کسی بخواهد موفقیت طراحی کند، چه برای خودش، چه برای سازمانش، چه برای زندگی اش، باید واژه های دقیق و تخصصی قرآن را بشناسد. اگر آنها را نشناسد، سردرگم میشود؛ دعا می کند و نتیجه نمی بیند. موفقیت معلول چیست؟ موفقیت نتیجه آن چیزی است که شما در زندگی دنبال می کنید. چه فعالیت اقتصادی، کشاورزی، امور اجتماعی، خانوادگی، علمی، معنوی، یا رسیدن به ایمان – همه نیاز به موفقیت دارند. پس باید قدرهای موفقیت را در هر شأنی بشناسیم.
اولین شرط موفقیت: موفقیتی که به ضررمان تمام نشود. گاهی کسی در بخش «جمادی» موفق است؛ ثروتمند شده، کارخانه دارد. اما این موفقیت لزوماً به نفع او نیست. قرآن منفورترین افراد را کسانی معرفی میکند که بدون ارتباط با غیب موفق شده اند. موفقیت را باید در امتداد حیات انسان معنا کنیم: هم دنیا را ببینیم، هم ابدیت را. ممکن است کسی در دنیا مشهور، محبوب، ثروتمند و دارای مقام باشد، اما پیش خدا منفور و جهنمی باشد. به امام سجاد علیه السلام گفتند: «ما تو را به خاطر خدا دوست داریم.» حضرت به سر خود زد و فرمود: «خدایا، پناه میبرم به تو از اینکه مردم مرا به خاطر تو دوست داشته باشند، اما تو از من متنفر باشی.»
بنابراین پیروزی یعنی توفیقی که همراه با سعادت بزرگ باشد. خدا در سوره عصر قسم می خورد که همه انسانها در خسرانند، مگر کسانی که ایمان داشته باشند و عمل صالح انجام دهند و تواصی به حق و صبر کنند. اگر ایمان باشد، موفقیت می آید. حول و قوه فقط مال خداست: «لا حول و لا قوه الا بالله». حمد، تعریف و تمجید هم فقط مال خداست. هیچکسی ذاتاً کمالی ندارد که بگوییم «به به، چقدر باهوش یا خوشگل است». هوش را خدا داده، زیبایی را خدا داده. در پیروزی، خدا میفرماید: «عزّت و نصرت مال خداست». اگر کسی فتحی دید، نگوید مال موشک یا سپاه ما بود؛ فتح مال خداست. البته شکر از مردم و سپاه و ارتش و رهبری و پزشکان و... واجب است، اما حمد و ستایش فقط مال خداست. پیروزی و یاری به ابزار نیست. خداوند مخصوصاً انبیا را تنها یا دو نفره مبعوث کرد تا ابرقدرتهایی مثل فرعون و نمرود را نابود کنند. حتی پیامبران را یتیم آفرید، تا تکیه شان به قدرت اصلی (خدا) باشد، نه به پدر و مادر. اگر خودت را دیدی یا دیگران را، بدان که همه از خداست. البته تشکر از مخلوق لازم است، اما حمد فقط برای خالق.
اولین قدر استعانت، ایمان است: خدا را بشناسی و بدانی کسی جز او به دادت نمیرسد. ایمان به غیب: «الَّذینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ» یعنی به چیزی که نمیبینی ایمان داشته باشی. فرشته ها، اهل بیت، امام زمان علیه السلام، همین الان پیش تو هستند. شرط موفقیت این است که قلب تو به چیزی که نمیبینی آرامش داشته باشد. آیه 139 آل عمران: «وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ» سست نشوید و غمگین نشوید، شما برترید اگر مؤمن باشید. اگر سستی و غم آمد، تقصیر خودته. ایمان مهم است، نه شک و تردید. لجاجت و کفر پس از شناخت حق: بسیاری از یهود و مشرکین گفته بودند اگر پیغمبر بیاید ایمان می آوریم، اما وقتی پیغمبر آمد، کفر ورزیدند.
خدا میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِینَ» – خدا با مؤمنان است. نه تنها باهاشان، بلکه «نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ» (از رگ گردن به تو نزدیکترم) و «یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ» (بین آدم و دلش حائل میشود). چرا این همه ترس و اضطراب و افکار منفی؟ چون خدا را نشناختی. رهبر معظم انقلاب فرمودند: «شما حتماً پیروزید. شک نکنید. خداوند اراده کرده این ملت را به عالیترین درجات برساند. شاید من در بین شما نباشم، اما شما بهزودی نماز را در قدس خواهید خواند.» امام خمینی هم از چهل سالگی میفرمود: «روزی را میبینم که لباس نظامی بر تن دارم و ملت ایران دشمنانش را پشیمان میکند.» پنجاه روز پس از شهادت امام، چه اتفاقی افتاد؟ جهان پنجاه سال جلو رفت. پرچم «لا اله الا الله» الان دست مردم مظلوم و مستضعف عالم است. اگر ایمان داری، دیگر سستی و غم نداری. این ملت، بی نظیر در طول تاریخ از زمان آدم تا الان است. چهل و هفت سال است تمام تحلیلگران جهان میگویند این کشور سقوط میکند، اما هنوز پابرجاست. نتانیاهو گفت چهل سال روی حمله به ایران کار کردم. صدام گفت یک هفته بعد در تهرانم. داعش گفت چند روزه همه چیز تمام است. اما خودشان تمام شدند و این ملت سر جایش هست. خدا برای این ملت شکست قرار نداده است. اگر تردید می آید، مال خودت است. این ملت در اوج ایمان ایستاده اند. خداوند همه نصرت خود را به این ملت خواهد داد.
موضوع بحث ما «پیروزی» یا «موفقیت» است. بیشتر واژههایی که در قرآن کریم در این باره وجود دارد مثل ظفر، غلبه، تسلط، فتح، فوز، فلاح، نصر ما در فارسی همه را موفقیت و پیروزی معنا می کنیم. اما این واژه شناسی بسیار مهم است. اگر کسی بخواهد موفقیت طراحی کند، چه برای خودش، چه برای سازمانش، چه برای زندگی اش، باید واژه های دقیق و تخصصی قرآن را بشناسد. اگر آنها را نشناسد، سردرگم میشود؛ دعا می کند و نتیجه نمی بیند. موفقیت معلول چیست؟ موفقیت نتیجه آن چیزی است که شما در زندگی دنبال می کنید. چه فعالیت اقتصادی، کشاورزی، امور اجتماعی، خانوادگی، علمی، معنوی، یا رسیدن به ایمان – همه نیاز به موفقیت دارند. پس باید قدرهای موفقیت را در هر شأنی بشناسیم.
اولین شرط موفقیت: موفقیتی که به ضررمان تمام نشود. گاهی کسی در بخش «جمادی» موفق است؛ ثروتمند شده، کارخانه دارد. اما این موفقیت لزوماً به نفع او نیست. قرآن منفورترین افراد را کسانی معرفی میکند که بدون ارتباط با غیب موفق شده اند. موفقیت را باید در امتداد حیات انسان معنا کنیم: هم دنیا را ببینیم، هم ابدیت را. ممکن است کسی در دنیا مشهور، محبوب، ثروتمند و دارای مقام باشد، اما پیش خدا منفور و جهنمی باشد. به امام سجاد علیه السلام گفتند: «ما تو را به خاطر خدا دوست داریم.» حضرت به سر خود زد و فرمود: «خدایا، پناه میبرم به تو از اینکه مردم مرا به خاطر تو دوست داشته باشند، اما تو از من متنفر باشی.»
بنابراین پیروزی یعنی توفیقی که همراه با سعادت بزرگ باشد. خدا در سوره عصر قسم می خورد که همه انسانها در خسرانند، مگر کسانی که ایمان داشته باشند و عمل صالح انجام دهند و تواصی به حق و صبر کنند. اگر ایمان باشد، موفقیت می آید. حول و قوه فقط مال خداست: «لا حول و لا قوه الا بالله». حمد، تعریف و تمجید هم فقط مال خداست. هیچکسی ذاتاً کمالی ندارد که بگوییم «به به، چقدر باهوش یا خوشگل است». هوش را خدا داده، زیبایی را خدا داده. در پیروزی، خدا میفرماید: «عزّت و نصرت مال خداست». اگر کسی فتحی دید، نگوید مال موشک یا سپاه ما بود؛ فتح مال خداست. البته شکر از مردم و سپاه و ارتش و رهبری و پزشکان و... واجب است، اما حمد و ستایش فقط مال خداست. پیروزی و یاری به ابزار نیست. خداوند مخصوصاً انبیا را تنها یا دو نفره مبعوث کرد تا ابرقدرتهایی مثل فرعون و نمرود را نابود کنند. حتی پیامبران را یتیم آفرید، تا تکیه شان به قدرت اصلی (خدا) باشد، نه به پدر و مادر. اگر خودت را دیدی یا دیگران را، بدان که همه از خداست. البته تشکر از مخلوق لازم است، اما حمد فقط برای خالق.
اولین قدر استعانت، ایمان است: خدا را بشناسی و بدانی کسی جز او به دادت نمیرسد. ایمان به غیب: «الَّذینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ» یعنی به چیزی که نمیبینی ایمان داشته باشی. فرشته ها، اهل بیت، امام زمان علیه السلام، همین الان پیش تو هستند. شرط موفقیت این است که قلب تو به چیزی که نمیبینی آرامش داشته باشد. آیه 139 آل عمران: «وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ» سست نشوید و غمگین نشوید، شما برترید اگر مؤمن باشید. اگر سستی و غم آمد، تقصیر خودته. ایمان مهم است، نه شک و تردید. لجاجت و کفر پس از شناخت حق: بسیاری از یهود و مشرکین گفته بودند اگر پیغمبر بیاید ایمان می آوریم، اما وقتی پیغمبر آمد، کفر ورزیدند.
خدا میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُؤْمِنِینَ» – خدا با مؤمنان است. نه تنها باهاشان، بلکه «نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ» (از رگ گردن به تو نزدیکترم) و «یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ» (بین آدم و دلش حائل میشود). چرا این همه ترس و اضطراب و افکار منفی؟ چون خدا را نشناختی. رهبر معظم انقلاب فرمودند: «شما حتماً پیروزید. شک نکنید. خداوند اراده کرده این ملت را به عالیترین درجات برساند. شاید من در بین شما نباشم، اما شما بهزودی نماز را در قدس خواهید خواند.» امام خمینی هم از چهل سالگی میفرمود: «روزی را میبینم که لباس نظامی بر تن دارم و ملت ایران دشمنانش را پشیمان میکند.» پنجاه روز پس از شهادت امام، چه اتفاقی افتاد؟ جهان پنجاه سال جلو رفت. پرچم «لا اله الا الله» الان دست مردم مظلوم و مستضعف عالم است. اگر ایمان داری، دیگر سستی و غم نداری. این ملت، بی نظیر در طول تاریخ از زمان آدم تا الان است. چهل و هفت سال است تمام تحلیلگران جهان میگویند این کشور سقوط میکند، اما هنوز پابرجاست. نتانیاهو گفت چهل سال روی حمله به ایران کار کردم. صدام گفت یک هفته بعد در تهرانم. داعش گفت چند روزه همه چیز تمام است. اما خودشان تمام شدند و این ملت سر جایش هست. خدا برای این ملت شکست قرار نداده است. اگر تردید می آید، مال خودت است. این ملت در اوج ایمان ایستاده اند. خداوند همه نصرت خود را به این ملت خواهد داد.
تاکنون نظری ثبت نشده است