سخنرانی استاد محمد شجاعی با موضوع "موفقیت از منظر قرآن"، جلسه سوم: "موفقیت با ایمان، تقوا و صبر"، سال 1405
اگر بخواهیم در زندگی موفق باشیم، باید بدانیم موفقیت فقط به بخش مالی و اقتصادی خلاصه نمیشود، بلکه ابعاد پنجگانه جمادی (مالی)، گیاهی، حیوانی، عقلی و معنوی را شامل می گردد. قوانین موفقیت ثابت هستند؛ همان خدایی که جهان و ما را آفریده، قوانین زندگی خوب را نیز به ما آموخته است. خداوند در قرآن می فرماید: «یُریدُ اللهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لا یُریدُ بِکُمُ الْعُسْرَ»؛ یعنی خدا برای شما آسایش می خواهد، نه سختی را. مشکل از آنجاست که ما خودمان با نافرمانی و رعایت نکردن این قوانین، خود و دیگران را دچار دردسر می کنیم. به طور نمونه، خانمی بدون یادگیری مهارتهای زندگی ازدواج می کند، همسر و سپس فرزندانش را اذیت می کند. یا مردی بدون آشنایی با قواعد عشق و مهرورزی، خانوادهای را به هلاکت می اندازد. پیامبر اکرم صلی الله می فرمایند: «مَلعُونٌ مَن یَعُولُ»؛ کسی که خانواده و عیال خود را ضایع کند، ملعون است. پس خداوند موفقیت، آرامش و مهربانی را برای ما خواسته، اما عمل به قوانینش بر عهده خود ماست. تنبلی، بیحوصلگی، شک، تردید و خودخواهی باعث فاصله گرفتن از این قوانین می شود. همانطور که یک دستگاه الکترونیکی را بدون خواندن دفترچه راهنما خراب می کنیم، انسان نیز اگر خود را نشناسد و قوانین الهی را رعایت نکند، دچار آسیب می شود. اولین و مهمترین اصل برای پیروزی، ایمان است. کسی که ایمان ندارد به کانون قدرت و آرامش (الله) متصل نیست و موجودی تنها و ضعیف در دنیای پرتنش خواهد بود. اما مؤمن به منبع لایزال قدرت وصل است. چه بسا یک نفر با ایمان قوی، به اندازهی یک امت قدرت دارد؛ مانند حضرت ابراهیم (ع) و حضرت موسی (ع) که در برابر امپراتوریهای بزرگ ایستادند. اگر کسی در زندگی ترس، دلشوره، حسادت، عصبانیت یا مقایسهی دائمی با دیگران دارد، نشانهی ضعف ایمان اوست. مؤمن حقیقی کسی است که نه تنها خود آرام است، بلکه به دیگران نیز «حق» را میآموزد و «صبر» می بخشد. دومین عامل، تقوا است؛ یعنی دوری کردن از هر چیزی که انسان را ضعیف و محدود می کند. تقوا فقط ترک گناهان بزرگ نیست، بلکه رعایت اصول حفظ رابطه، پرهیز از بیاحترامی به پدر و مادر، دوری از لقمه حرام، و حتی رعایت دستورالعمل های عادی زندگی (مانند راهنمای یک ماشین لباسشویی) را شامل می شود. تقوا یعنی مجموعه قوانینی که خدا برای سعادت دنیا و آخرت ما قرار داده است. سومین رکن پیروزی، صبر است. خداوند در قرآن به جنگ بدر اشاره می کند که مسلمانان با 300 نفر در برابر 1000 نفر از دشمن ایستادگی کردند. رمز پیروزی آنان، «استغاثه» و پناه بردن به خدا بود. آنها ضعف خود را دیدند و از خدا یاری خواستند. در آیهی 125 سوره آل عمران می خوانیم: اگر صبر کنید و تقوا پیشه کنید، حتی اگر دشمن با تمام نیرویش ناگهان بر شما بتازد، خداوند شما را با پنج هزار فرشته نشاندار یاری میکند. پس پیروزی نه در کمیت امکانات، که در کیفیت روح و ایمان شماست. خداوند کمکهای غیبی خود را بسته به میزان صبر و تقوا و استغاثه بندگانش فرو میفرستد. عاقبت و پایان نیک نیز از آنِ متقین است. در یک کلام، موفقیت یک «غذا» و «نتیجه» است که اگر قواعد آن (ایمان، تقوا، صبر و قانونمداری) را رعایت کنید، به طور طبیعی نصیبتان خواهد شد؛ چنانکه ملت ایران در هشت سال دفاع مقدس و پنجاه روز اخیر با دست خالی اما با ایمانی قوی، ابرقدرتها را تحقیر کردند. رمز آن، اتصال به کانون غیب، ترک گناه و صبر بر مشکلات بود.
اگر بخواهیم در زندگی موفق باشیم، باید بدانیم موفقیت فقط به بخش مالی و اقتصادی خلاصه نمیشود، بلکه ابعاد پنجگانه جمادی (مالی)، گیاهی، حیوانی، عقلی و معنوی را شامل می گردد. قوانین موفقیت ثابت هستند؛ همان خدایی که جهان و ما را آفریده، قوانین زندگی خوب را نیز به ما آموخته است. خداوند در قرآن می فرماید: «یُریدُ اللهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لا یُریدُ بِکُمُ الْعُسْرَ»؛ یعنی خدا برای شما آسایش می خواهد، نه سختی را. مشکل از آنجاست که ما خودمان با نافرمانی و رعایت نکردن این قوانین، خود و دیگران را دچار دردسر می کنیم. به طور نمونه، خانمی بدون یادگیری مهارتهای زندگی ازدواج می کند، همسر و سپس فرزندانش را اذیت می کند. یا مردی بدون آشنایی با قواعد عشق و مهرورزی، خانوادهای را به هلاکت می اندازد. پیامبر اکرم صلی الله می فرمایند: «مَلعُونٌ مَن یَعُولُ»؛ کسی که خانواده و عیال خود را ضایع کند، ملعون است. پس خداوند موفقیت، آرامش و مهربانی را برای ما خواسته، اما عمل به قوانینش بر عهده خود ماست. تنبلی، بیحوصلگی، شک، تردید و خودخواهی باعث فاصله گرفتن از این قوانین می شود. همانطور که یک دستگاه الکترونیکی را بدون خواندن دفترچه راهنما خراب می کنیم، انسان نیز اگر خود را نشناسد و قوانین الهی را رعایت نکند، دچار آسیب می شود. اولین و مهمترین اصل برای پیروزی، ایمان است. کسی که ایمان ندارد به کانون قدرت و آرامش (الله) متصل نیست و موجودی تنها و ضعیف در دنیای پرتنش خواهد بود. اما مؤمن به منبع لایزال قدرت وصل است. چه بسا یک نفر با ایمان قوی، به اندازهی یک امت قدرت دارد؛ مانند حضرت ابراهیم (ع) و حضرت موسی (ع) که در برابر امپراتوریهای بزرگ ایستادند. اگر کسی در زندگی ترس، دلشوره، حسادت، عصبانیت یا مقایسهی دائمی با دیگران دارد، نشانهی ضعف ایمان اوست. مؤمن حقیقی کسی است که نه تنها خود آرام است، بلکه به دیگران نیز «حق» را میآموزد و «صبر» می بخشد. دومین عامل، تقوا است؛ یعنی دوری کردن از هر چیزی که انسان را ضعیف و محدود می کند. تقوا فقط ترک گناهان بزرگ نیست، بلکه رعایت اصول حفظ رابطه، پرهیز از بیاحترامی به پدر و مادر، دوری از لقمه حرام، و حتی رعایت دستورالعمل های عادی زندگی (مانند راهنمای یک ماشین لباسشویی) را شامل می شود. تقوا یعنی مجموعه قوانینی که خدا برای سعادت دنیا و آخرت ما قرار داده است. سومین رکن پیروزی، صبر است. خداوند در قرآن به جنگ بدر اشاره می کند که مسلمانان با 300 نفر در برابر 1000 نفر از دشمن ایستادگی کردند. رمز پیروزی آنان، «استغاثه» و پناه بردن به خدا بود. آنها ضعف خود را دیدند و از خدا یاری خواستند. در آیهی 125 سوره آل عمران می خوانیم: اگر صبر کنید و تقوا پیشه کنید، حتی اگر دشمن با تمام نیرویش ناگهان بر شما بتازد، خداوند شما را با پنج هزار فرشته نشاندار یاری میکند. پس پیروزی نه در کمیت امکانات، که در کیفیت روح و ایمان شماست. خداوند کمکهای غیبی خود را بسته به میزان صبر و تقوا و استغاثه بندگانش فرو میفرستد. عاقبت و پایان نیک نیز از آنِ متقین است. در یک کلام، موفقیت یک «غذا» و «نتیجه» است که اگر قواعد آن (ایمان، تقوا، صبر و قانونمداری) را رعایت کنید، به طور طبیعی نصیبتان خواهد شد؛ چنانکه ملت ایران در هشت سال دفاع مقدس و پنجاه روز اخیر با دست خالی اما با ایمانی قوی، ابرقدرتها را تحقیر کردند. رمز آن، اتصال به کانون غیب، ترک گناه و صبر بر مشکلات بود.
تاکنون نظری ثبت نشده است